Historiek

klik hier: artikel in pdf-formaat [1.513 KB]

De methodiek van klinische paden werd rond 1950 ontwikkeld in de industrie om complexe processen beter te kunnen plannen en organiseren. In 1985 werd deze procesbeheersingmethode vertaald voor de acute ziekenhuissector door het team van Karen Zander en Kathy Bower in het New England Medical Center te Boston. Begin jaren ’90 werden pilootstudies uitgevoerd in Engeland en Australië.

Het artikel “Klinische Paden voor de Verpleegkundige Praktijk” (Sermeus, 1996) gaf het startsein voor de ontwikkeling, implementatie en evaluatie van klinische paden in België. In 1997 werden, onder leiding van dit onderzoeksteam, 6 pilootstudies uitgevoerd binnen de Universitaire Ziekenhuizen Leuven: diagnosestelling en stadiëring van lymfomen, totale laryngectomie, intensieve insulinetherapie, liesbreukoperatie, acuut myocardinfarct en diabetes mellitus type 1. Op basis van deze studies en enkele studies het jaar nadien in andere Vlaamse ziekenhuizen werd het concept klinische paden door dit onderzoeksteam vertaald en geoperationaliseerd voor de Belgische situatie.

In 2000 werd vanuit het Centrum voor Ziekenhuis- en Verplegingswetenschap, KU Leuven, het Netwerk Klinische Paden opgestart. Tussen 2000 en 2002 werd het concept klinische paden verder verfijnd en werd ook de methodiek in een 30 stappenplan beschreven. Het Netwerk Klinische Paden en het concept klinische paden kenden een spectaculaire groei. Daar waar het Netwerk in 2000 opgestart werd op vraag van 8 Vlaamse ziekenhuizen telt dit initiatief momenteel meer dan 80 organisaties. Om de participerende organisaties te kunnen ondersteunen werd in april 2003 een samenwerkingsovereenkomst met het CBO – Kwaliteitsinstituut voor Gezondheidszorg uit Nederland ondertekend. De interesse van het CBO in klinische paden is niet onbelangrijk voor het concept. Het CBO dat al jaren ervaring heeft in de ontwikkeling van landelijke (evidence-based) richtlijnen, wil klinische paden gebruiken om deze richtlijnen te borgen in de dagelijkse patiëntenzorg. In december 2004 ondertekende het Centrum voor Ziekenhuis- en Verplegingswetenschap een tweede samenwerkingsovereenkomst, ditmaal met de Université Catholic de Louvain. De onderzoeksgroep HSR zal organisaties in het Franstalige landsgedeelte van België ondersteunen en begeleiden.

Een belangrijk ankerpunt in de ontwikkeling van klinische paden was de uitbreiding van de acute ziekenhuiszorg naar revalidatiecentra en thuiszorg. Dit werd gekenmerkt door de participatie van verschillende revalidatiecentra en thuiszorgorganisaties.

Momenteel worden binnen het Netwerk Klinische Paden meer dan 1200 projecten rond de ontwikkeling, implementatie en evaluatie van klinische paden of zorgpaden uitgewerkt. Al deze projecten volgen dezelfde 30 stappenmethodiek of de methodiek van het 7 fasen model die beiden door dit onderzoeksteam werden uitgewerkt.

Niet alleen binnen België en Nederland maar wereldwijd wint de ontwikkeling, implementatie en evaluatie van klinische paden aan belang. In september 2004 werd de European Pathway Association opgestart (www.E-P-A.org). De staf van het Netwerk Klinische Paden heeft een leidende rol in deze internationale associatie.


Charter over patiëntgestuurde zorg en klinische paden

Op dinsdag 3 juni 2003 ondertekenden 30 ziekenhuizen in Leuven het “Charter over patiëntgestuurde zorg en klinische paden”.

Lees hierover meer in volgende documenten:
- Charter over patiëntgestuurde zorg en klinische paden [42 KB]
- Pers-communiqué [154 KB]

Foto's ondertekening charter juni 2003

Meer informatie

Sermeus, W. & Vanhaecht, K. (2002). Wat zijn klinische paden ? in Themanummer Acta Hospitalia: Patiëntgestuurde zorg in de praktijk. Acta Hospitalia, 3, 5-11. [1.513 KB]

Sermeus, W., Giebens, Y., Vanhaecht, K., De Witte, K., Haspeslagh, M., Vleugels, A. Het Vlaams-Nederlands Netwerk Klinische Paden in Themanummer Acta Hospitalia: Patiëntgestuurde zorg in de praktijk. Acta Hospitalia, 2002, 3, 29-39. [582 KB]

Vanhaecht, K., Sermeus, W., Vleugels, A., Peeters, G. Ontwikkeling en gebruik van klinische paden (clinical pathways) in de gezondheidszorg. Tijdschrift voor Geneeskunde 2002, 58, nr. 23, 1542-1552. [1.513 KB]

Vanhaecht, K. and Sermeus, W. The Leuven Clinical Pathway Compass. Journal of Integrated Care Pathways 2003;7:2-7.

Vanhaecht, K. Sermeus, W., Vleugels, A., Peeters, G. (2002). Ontwikkeling en gebruik van klinische paden (clinical pathways) in de gezondheidszorg. Tijdschrift voor Geneeskunde, 58, nr. 23, 1542-1552.

Vanherck, P., Vanhaecht, K., Sermeus, W. (2004). Effects of clinical pathways: do they work. Journal of Integrated Care Patways, 8, 95-105.